22 Agosto 2007:

Matapos ang mahigit sa isang linggong pahinga, ako ay muling pumasok sa paaralan para sa bagong kabanta ng pag-aaral. Natutuwa ako dahil tatlong beses lang akong papasok sa isang linggo at iyon ay tuwing Lunes, Miyerkules, at Biyernes. Nakakatuwa nga naman na mayroon akong mahabang panahon para gawin ang aking mga takdang gawain. Ang ayoko lang sa bagong kabanta ng pag-aaral na ito ay maaga ang pasok ko. Sa totoo lang, mas maaga ang pasok ko noong ako ay nasa mataas na paaralan. Noon, 7:30 ng umaga ay simula na ng klase. Ngayong kabanta ng pag-aaral, 8:00 ng umaga ang simula ng klase ko, mas maaga ng isang oras ang simula, kung ihahambing sa nakaraang kabanta ng pag-aaral. Gumigising ako ng 6:00 ng umaga, pareho rin sa oras ng paggising ko noong ako ay nasa mataas na paaralan. Ang kaibahan lang ng dalawa ay napakalamig ng umaga dito, kung ihahambing doon. Nakikita ko na nga ang sarili ko na putol ang aking hita o braso dahil sobrang manhid na siya sa lamig. Sa tingin ko naman ay malalampasan ko ang nginig ng lamig dito.

Masasabi kong hindi maganda ang simula ng araw ko. Nagising ako ng 6:00, pero matagal-tagal rin bago ako bumangon. Mabilis naman akong nakapag-ayos, ngunit hindi na ako kumain ng almusal dahil mahuhuli ako sa klase. Naaalala ko tuloy ang matamis na nakaraan. Sumabay ako sa tatay ko papunta sa paaralan. Mabilis naman kaming nakarating sa paaralan.

Pagdating ko sa paaralan, kahit na mabilis ang lakad ko dahil mahuhuli na ako sa klase at hahanapin ko pa ang silid, nakita ko na sobrang daming tao ngayon, kung ihahambing sa nakaraang kabanta ng pag-aaral. Ang mga tao dito kasi sa panahong ito sila nagsisimula ng klase, mas huli kung ihahambing sa atin. Doon sa aking unang klase, hindi naman ako nahuli at madali kong nahanap ang silid. Tama naman ang pinasukan kong silid, dahil tinanong ko ang katabi ko sa upuan kung nasa tamang klase ako.

Ang silid ng una kong klase ay halos nasa dulo ng pasilyo. Medyo nakakatakot ang gusali dahil medyo madilim siya at maraming kailangang ayusin sa gusaling iyon. Malamig din sa aming silid, pero mas mainit sa labas ng gusali. Makapal-kapal naman ang suot kong damit ngunit kailangan ko yata ng damit na panlamig para mas maginhawa ang pakiramdam ko. Ayos naman ang mga kamag-aral ko. Mabait naman ang guro namin. May nakita akong isang dating kamag-aral mula sa nakaraang kabanata ng pag-aaral, ngunit napadaan lang siya sa silid namin. Pinag-usapan lang naman ang tungkol sa klase, mga ilang patakaran, at iba pa. Pagkatapos ng klase ay pumunta kaagad ako sa susunod kong klase na nasa kabilang gusali.

Habang papunta na ako sa gusali, lalo akong nagulat sa dami ng tao sa paaralan. Hindi mo maiiwasang makabunggo ng isang tao habang naglalakad. Pagpasok ko sa silid ay marami pa rin ang tao. Medyo naligaw ako papunta sa silid. Naligaw lang naman ako sa isang palapag. Medyo duluhan din ng pasilyo ang silid namin. Nang pumasok ako sa silid, tinanong ko ang isang tao doon kung ako ay nasa tamang klase. Hindi naman ako naliligaw. Muli, maayos ang mga kamag-aral ko at guro. Halos pareho rin sa nakaraang klase ang pinag-usapan namin sa klaseng ito, ngunit mas tinutukan ng guro ang mga patakaran sa klase. Nang matapos ang klase, ako ay bumaba ng isang palapag sa gusaling iyon para sa susunod kong klase.

Muli, halos nasa duluhan na ang silid namin. Habang naghihintay, tinanong ko ang isang babae doon kung pareho kami ng hinihintay na klase. Muli, hindi ako naliligaw. Matapos ang ilang sandali ay may nakita kong isang dating kamag-aral mula sa nakaraang kabanta ng pag-aaral. Nagkataon naman na pareho kami ng hinihintay ng klase. Natuwa ako dahil kahit paano ay may kilala ako. Nagkataon din naman na kilala ng kaklase kong iyon ang guro naming sa klase. Maayos naman ang klase. Wala naming kakaibang pangyayari ang naganap. Matapos ng klase ay kasama kong umalis ang kaklase ko noong nakaraang kabanta ng pag-aaral. Nag-uusap kami habang papalabas kami sa gusali. Hinahanap niya ang mga kaibigan niya at mabuti na lang ay nakita niya sila nang lumabas kami sa gusali. Habang kasama na niya ang mga kaibigan niya, tumungo naman ako sa silid kainan. Pagkakain ko ay tumungo agad ako sa susunod kong klase.

Halos maligaw-ligaw na naman ako papunta sa silid aralan. Nang makita ko na ang silid ay tinanong ko ang mga taong naghihintay doon kung ako ay nasa tamang klase. At muli, hindi ako naliligaw. Nang sumapit na ang oras para magsimula ang klase, apat lang kaming nasa harap ng silid. Nang pumasok kami sa silid, tinanong ko ang gurong nandoon kung kami ay nasa tamang silid. Pinakita ng isa sa amin ang talatakdaan niya, tinuro sa amin ng guro ang tamang silid. Nakakainis nga naman talaga. Habang papunta kami sa silid ay pinag-uusapan namin ang maaaring sabihin ng mga kamag-aral naming at guro. Sabi ko naman ay hindi naman kami dapat sisihin dahil malay ba namin na doon ang silid. Lalong nakakainis nga naman nang makita naming walang katau-tao ang silid. May nakita akong papel na nakapaskil sa harapan na nagsasabing wala kaming klase sa araw na ito. Napakapalabiro nga naman ng buhay. Habang papalabas na kami ng silid ay may nakasalubong kaming mga kamag-aral namin. Ibinahagi na rin namin sa kanila ang balita. Mabuti na lang at iyon ang huling klase ko sa araw na ito. Matapos kong kunin ang mga biniling libro sa tindahan, umuwi na kaagad ako.

Sa ngayon, natutuwa akong mag-aaral uli ako. Medyo nagulat lang ako dahil sa lahat ng klase ko, binibigyan nila ng malaking pansin ang pagdalo sa klase. Sa isang klase, lagging may pagsusulit sa simula ng klase. Sa isang klase naman, hindi raw makakahabol ang mag-aaral kung huli siyang dumating sa klase. Sa isa naman, babagsak ka sa klase kapag ilang beses kang hindi dumalo sa klase. Natutuwa naman ako sa ganoong patakaran. Ang sa akin lang, sana magkaroon na rin ako ng kaibigan. Meron lang akong mga nakaka-usap, pero hindi ko sila maituring na tunay na kaibigan. Kakwentuhan lang kung baga. Sana ay maganda ang mga makukuha kong marka, kahit na panay mahihirap na klase ang pinasukan ko ngayon. Ipanalangin niyo po sana ako para sa isang maayos na kabanata ng pag-aaral.

30 July 2007:

Sobrang lumuwag ang pahinga ko nang maipasa ko ang sanaysay ko. Malaking bahagi ng marka ko sa klase ko ang sanaysay kong ito. Sinimulan ko ang sanaysay kong iyon noong nakaraang Biyernes. Ang hirap naman kasing gawin. Hindi naman sa marami itong hinihingi. Kailangan lang mag-ingat sa pagsusulat. Mahirap ipaliwanag dito. Basta, ang mahalaga nga ay tapos na rin ang trabaho. Aabangan ko na lang ang sasabihin ng guro ko sa gawain ko sa Miyerkules.

Naiinis rin ako.  Iyong mga ibang kamag-aral ko, ipapasa pa iyong kanila kinabukasan. Kahit ba may bawas pa sila sa marka nila, madaya pa rin. Bahala na nga, basta ako tapos na ako diyan. Hihintayin ko na lang ang Miyerkules.

Noong bumibili ako ng pagkain sa silid kainan, nakita ko ang isa kong kaklase. Nauna siya sa akin sa pila. Naisipan kong sumabay sa kanya. Nakakahiya naman kung hindi ako sasabay sa kanya, lalo na at nakita ko siya. Sana naintindihan niyo ang sinasabi ko.

Noong nilapitan ko siya, maluwag naman niya akong tinanggap. Ito namang kaklase kong ito ay Koreano na galing sa Brazil. Napanganga tuloy ako sa sinabi niyang iyon. Bale bago siya pumunta dito, bumalik muna siya sa bayan niya. Basta, natuwa lang ako dahil napunta na siya sa PIlipinas. Hindi ko lang natanong kung ano ang masasabi niya sa Inang Bayan ko. Marami rin kaming napag-usapan, lalo na doon sa sanaysay namin kanina. Bukas pa niya ipapasa ang kanya. Bale nauna siyang umalis sa akin dahil pupunta pa siya sa silid aklatan para magtrabaho. Muli kong napansin na sa kakadaldal ko, halos hindi na ako nakasubo ng pagkain.

Masaya ako at may nakasabay muli ako sa tanghalian. Ang hindi ko lang malaman ay kung bakit panay lalaki palang ang nakakasabay ko. Wala lang. Ang nagugustuhan ko lang sa ganyang mga pagkakataon ay nakikila ko ng mas mabuti ang tao. Sana nga mas makilala ko pa silang mabuti. Sana lang makita ng mga tao ang tunay kong sarili sa likod ng aking mahiyaing katauhan.

10 Hulyo 2007:

Isang karaniwang araw muli para sa isang mag-aaral na katulad ko. Isa nga namang nakakaantok na araw. Palibhasa, nakakabatong pakinggan ang paksang pinag-uusapan sa klase namin noong umaga dahil tungkol ito sa barirala. Ang guro na mismo ang nagsabi sa amin na mas maiintindihan namin ang paksa sa pamamagitan ng aming pagsusulat. Alam kong mahalaga ang pagsusulat, ngunit nakakabato lang talaga minsan. Kung sa bagay, maaari kong gamitin ang aking natutunan sa klase sa hinaharap. Iyon ay kung may natutunan talaga ako. Kawawa naman ako kung ganoon.

Basta, nakahinga rin ako ng maluwag pagkatapos ng klase. Bale ang kailangan kong gawin ay kumain na ng tanghalian at pumunta sa susunod kong klase. Malayo-layo rin ang kainan mula sa silid-aralan at mainit din ang panahon. Walang anuman dahil malamig naman doon sa kainan.

Sa pagpasok ko sa kainan, maraming mga kabataan sa loob. Bale may klase sila sa panahon ng pamamahinga mula sa pag-aaral. Ano nga naman ang gagawin nila sa bahay buong panahon. Maganda ring igugol ang panahon para sa mabuti.

Mabilis akong nakabili ng pagkain, dahil walang gaanong pila. Habang pumipili ako ng pagkain, may narinig akong tumatawag sa akin. Paglingon ko, nakita ko ang isa kong kamag-aral sa klase namin noong umaga. Nagpaumanhin ako sa kanya dahil hindi ko siya agad napansin. Tinanong ko siya pagkatapos kung may makakainan na siyang lamesa. Kahit paano, may makakasabay na rin ako sa tanghalian. Matapos noon ay pumila na ako sa may kahera para magbayad.

Mga ilang sandali matapos akong naupo, dumating na rin ang kaklase ko. Nakakagulat lang na halos pareho kami ng pagkaing pinili. Hindi bale na ang pagkain. Oo nga pala, iyong kaklase kong iyon ay Instik. Wala lang. Sinasabi ko lang na dito sa bayang ito, marami kang makikitang tao dito mula sa iba’t ibang lahi. Para bang siniksik ang buong mundo sa bansang ito. Anuman, ayoko sa lugar na ito.

Maayos naman ang takbo ng kainan. Siyempre may kwentuhanng naganap. Dahil nagmula kami sa ibang bansa, pinag-usapan namin kung gaano kalaki ang pagkakaiba ng bansang ito sa sarili naming bayan at ang pakiramdam na para bang wala kang kaibigan. Konti lang ang nabahagi namin ukol sa aming mga sarili at kung paano kami nakakaraos sa aming mga buhay. Pinag-usapan rin namin kung gaano karami ang mga Koreano sa paligid. Sa totoo lang, minsan ay isang mahabang lamesa ang napupuno nila. Sa usapang naganap, mas marami pa yata akong naisalita kasi mas nauna pa siyang natapos kumain sa akin.

Habang tinutuloy ko ang aking pagkain at ginagawa niya ang isang akda sa kabilang klase, nakita niya ang isa naming kamag-aral na madalas-dalas kong nakaka-usap. Binati ko ang kamag-aral naming iyon at nakisama siya sa aming lamesa. Iyong kamag-aral ko naman na iyon ay Koreana.

Mula noong sandaling iyon hanggang sa sandaling naghiwalay na kami ng landas, nag-usap kaming tatlo. Ang naging paksa namin ay ang pagsalin ng iba’t ibang salita sa aming sariling mga wika. Nakakahiya lang nang sabihin ko na walang salin sa Tagalog ang pagbati sa isang tao na hindi binabanggit ang panahon. Malamang nagtaka sila. Hindi naman sa wala talagang salitang pambati. Hindi ko lang alam ang salita. Kawawa nga naman akong bata.

Sa paghihiwalay ng aming landas, naunang umalis ang kamag-aral kong kasabay ko sa tanghalian para pumunta sa susunod na klase. Matapos kong tapusin ang aking pagkain, iniwan ko na rin ang kaklase kong isa. Nang dumating ako sa susunod na klase, marami-rami na rin ang tao sa silid, ngunit hindi pa oras ng simula ng klase. Sa mga sumusunod na pangyayari, sa akin na lang iyon.

Ano ngayon kung ngayon lang ako may nakasabay sa tanghalian sa paaralang iyon? Nagulat lang ako na kasabay ko siya dahil gusto ko siya. Nakakakilig nga naman, hindi ba? Basta, kahit anuman, gusto ko pa ring umuwi sa aking tahanan. Iba pa rin ang pakiramdam na ikaw ay nasa sarili mong tahanan kung ihahambing mo sa pakiramdam na ang taong gusto mo ang una mong nakasabay sa tanghalian sa buhay kolehiyo mo.  : )

Matapos ang ilang buwang hindi pagpaparamdam, narito uli ako, nag-uulat para sa talambuhay ko. Ang daming nangyari sa buhay ko mula noong huli akong nagparamdam dito. Nakakainis na ako hindi ba? Pasiput-sipot ang aking pagpaparamdam. Hindi bale, narito naman uli ako. Susubukin kong magparamdam ng madalas nang sa gayon ay lagi niyong alam ang mga pangyayari sa buhay ko. Sa ngayon, ibabahagi ko sa inyo ngayon ang mga pangyayari sa unang linggo ng pasukan ko.

18 Hunyo 2007

Noong araw na ito ay kaarawan ng isa sa mga pinakamalalapit kong kaibigan. Binati ko na siya noong isang araw dahil alam kong hindi ko siya mababati sa mismong araw ng kaarawan niya. Sa araw na ito kasi ang unang araw ko sa paaralan. Sa wakas, mag-aaral muli ako. Sa araw na ring ito ay katapusan ng pasukan ng kapatid ko. Nakakapagtaka lang ngunit ganoon talaga. Para bang nagpalit lang kami ng lugar.

Nagising naman ako sa tamang oras, ngunit nakakapanibago lang. Kahit noong mga nakaraang araw ay napapa-aga ang gising ko, nakakapanibago lang dahil papasok na ako. Ako ay nasasabik at natatakot. Nasasabik ako sa mga magiging kamag-aral ko, ngunit dahil ako ay nasa ibang bansa kung saan iba ang ugali nila sa ugali ng mga tao sa Inang Bayan ko, hindi ko alam kung paano silang lalapitan. Natatakot din ako sa aming magiging guro. Ano kaya ang ugali niya? Paano kaya siya magturo? Bibigyan ba kami ng maraming gawaing bahay? Tuwing kailan kaming bibigyan ng gawaing bahay? Tapos, kinakabahan din ako sa pag-uwi ko. Gaano kaya akong katagal maghihintay sa sakayan? Paano kung hindi ko maabutan ang sasakyan? Ano kaya ang magiging kalagayan ng panahon? Maaraw? Malamig? Kay dami ng tanong ko ngunit hindi ito masasagot hanggang hindi ako nakakarating sa sandaling iyon.

Pagkakain ng agahan, pagkaligo at pagka-ayos sa huling sandali, umalis na kami ng tatay ko sa bahay. Bale iyong tatay ko ang maghahatid sa akin papunta at gaya ng aking sinasabi, ako ay uuwi nang mag-isa. Hindi naman gaanong masikip ang daanan kaya medyo mabilis kaming nakarating sa paaralan. Bale binaba ako ng tatay ko sa loob ng paaralan, sa may daungan ng mga sasakyan. Matapos noon ay naglakad na ako papunta sa silid ko.

Muntik na akong mawala sa lugar. Mga ilang sandali rin akong umiikot sa gusali. Mabuti na lang ay medyo maaga pa kaya kahit paano, hindi ako mahuhuli sa oras. Matapos ang ilang sandali ay narating ko na rin ang silid.

Sa silid, wala pang tao sa loob. Madilim at medyo magulo pa ang ayos ng mga upuan. Sa bagay, napa-aga naman ang dating ko. Matapos ang ilang sandali, may dumating na isang mag-aaral. Tinanong ako kung iyong silid na nasa tabi ko ay ang silid na kanyang hinahanap. Malamang, oo ang aking sinagot. Matapos pa ang ilang sandali, tinanong muli ako kung pareho kami ng dadayuhang klase. Muli, oo ang sagot ko. Matapos noon, hindi na kami nag-usap.

Matapos ang ilang sandali, unti-unti nang nagsisidatingan ang mga kamag-aral ko. Habang pinagmamasdan ko sila, lalo akong natakot. Mas nakaka-angat sila sa akin dahil mas matanda sila. Kung baga, ako ay para bang isang musmos sa paningin nila. Tapos, tahimik lang ako sa may pinto. Tahimik rin naman ang iba ngunit may iba namang nagdadaldalan. Noong panahong iyon, naghihintay pa rin kami sa aming guro, pero ang dami na naming nakahalang sa daanan.

Matapos ang matagal na paghihintay, isa sa amin ay tumayo na at aalis na. Ipinaliwanag niya na matapos ang ilang sandali at wala pa rin ang guro, maari nang umalis ang mga mag-aaral. Matapos siyang umalis, naroon pa rin kaming naghihintay, nagbabaka-sakaling may darating na tao. Naalala ko tuloy noong ako’y nasa unang taon ko sa mataas na paaralan. Hindi sumipot ang guro namin sa pinaka unang araw ng pasukan namin sa bago naming paaralan. May mga mag-aaral mula sa ibang taon ang nagsasabi sa aming maaari na kaming umalis sa klase namin. Kaming mga musmos na unang taon ay naghintay na lamang hanggang ora na ng pangalawang klase namin. Kung maaari lang, gusto kong bumalik sa panahon noong ako ay nasa mataas na paaralan.

Nakalimutan ko nga palang sabihin na isa sa amin ay pumunta sa tanggapan upang magtanong. Hindi ko alam kung kailan siya pumunta, pero ang alam ko ay may sandaling nawawala siya. Basta, noong unang balik niya, ang sabi sa kanya ay hindi nila alam kung sino ang guro namin. Malamang, nainis kaming lahat. Hindi maaaring wala kaming guro. Basta, noong pangalawang balik niya, may kasama na siyang guro. Bale ang pinagawa sa aming ng guro ay pinapirma kami sa isang papel na nagpapatuany na kami ay dumalo sa klase namin. Sinabi rin sa amin ng guro ang palatuntunin ng paaralan ukol sa pag-alis sa klase kung sakaling wala ang guro ilang sandali mula sa takdang simula ng klase. Sayang at dumating sila mga ilang sandali matapos umalis ang isa sa amin. Kung sabagay, alam naman niya ang palatuntunin. Takot lang siguro kaming lahat na umalis. Kahit paano ay may nangyari naman sa aming paghihintay. Matapos kong pumirma ay umuwi na ako.

Maayos naman ang biyahe ko pauwi. Iyon nga lang ay matagal-tagal rin akong naghintay para sa sasakyan. Sa pag-uwi ko, tatlong salin ako sa pagsakay. Matapos pa noon ay maglalakad pa ako mula sa kanto. Pagdating ko sa tarangkahan, hindi ko ito mabuksan, kahit may pambukas ako, ngunit napansin ko doon sa mas malaking tarangkahan na medyo bukas ito. Bale doon nalang ako dumaan sa mas malaking tarangkahan. Matapos noon ay naka-akyat na rin kao sa may amin. Dito nagtatapos ang unang araw ng pasukan ko.

19 Hunyo 2007

Kaarawan noong araw na ito ng isa kong kaklase at ang pambansang bayani ng Pilipinas na si Gat. Jose Rizal. Naalala ko tuloy ang guro namin sa Filipino noong ako ay nasa ikaapat at huling taon ko sa mataas na paaralan. Sinasabi niya kasi na si Andres Bonifacio ang mas karapat-dapat na pambansang bayani. Kung tutuusin, tama siya. Sa paliwanang ko kung bakit tama ang aming guro, sa ibang araw ko nalang sasabihin sa inyo. Muli, nais kong bumalik sa pagiging isang mag-aaral sa mataas na paaralan.

Inaasahan ko ngayon na may guro na kami sa klase. Siguro naman na-ayos na ng tanggapan ang suliranin. Muli, napaaga ang dating ko sa silid. Iyon nga lang, naghintay muna ako sa may labas ng gusali para ipalabas ko na hindi ako ganong kaaga. Nung nakarating na ako sa may silid, dalawang tao na ang naghihintay sa may tapat.

Matapos ang ilang sandali, kung saan dumating na rin ang iba, may dumating na isang matandang guro. Sinabi niya sa amin na bakit hindi kami pumasok sa silis kanina pa dahil bukas naman ang silid. Nahihiya rin naman kaming pumasok na lang ng basta basta sa silid. Basta, ang mahalaga, may dumating na guro.

Sinabi sa amin ng naturang guro na pansamantala lamang siya dahil wala pa silang nakukuhang guro. Bale ang pinagawa lang sa amin ay sumulat ng sanaysay, dalawang pahina ang haba, ukol sa aming sarili. Hindi naman gaanong mahirap gawin iyon dahil kahit paano, kilala naman namin ang aming mga sarili. Maliban pa doon, hindi mamarkahan ang aming gawa dahil gagamitin iyon para makita kung ano ang kailangang pagtuunan ng malaking pansin, nang sa gayon ay mapabuti ang aming pagsusulat. Nagulat lang ako sa iba dahil nahuli sila ng dating ngunit mas nauna pa silang magpasa sa akin.

Nang maipasa ko ang papel ko, halos iilan na lang kami sa silid. Matapos noon ay pumunta kaagad ako sa hintayan nang sa gayon ay makauwi ng maaga. Sana lang ay hindi gaanong sabog ang ginawa kong sanaysay. Sana lang din sa kinabukasan darating din ang talagang guro namin. Alam kong tulog pa rin ang utak ko sa pag-aaral. Sana magising ang utak ko sa lalong madaling panahon at kung hindi at panay itlog ang mga magiging marka ko sa klase.

20 Hunyo 2007

Nang dumating ako sa harap ng silid namin, tatatlo pa lang kaming nandoon. Ilang sandali lang ay may dumating na babae at kami ay pinapasok sa silid. Siya na nga ang guro namin. Sa unang tingin, mukha naman siyang mabait. Bata pa ang kanyang itsura. Malamang mga 30 na taon ang kanyang edad. Hindi siya mukhang masungit ni mahigpit. Ang hindi ko lang matantsa ay kung gaano siya kagaling magturo. Nang sumapit na ng alas-nwebe ng umaga, kahit mahigit sampu lang ang mga mag-aaral sa silid, nagsimula na rin ang klase. 

Medyo mabilis ang aming klase. Nagpakilala kami sa isa’t isa, guro at mga mag-aaral. Nagsimula na rin siyang magturo sa amin. Bale iyong unang bahagi lang ng isang libro namin ang kanyang itinuro. Bago kami pinaalis ay binigyan kami gawaing bahay, kung saan marami siyang pinapabasa sa amin. Dalawang libro pa ang pinapabasa siya. Siguro naman mababasa ko naman ang lahat na iyon. Kung sa bagay, iyon pa lang naman ang klase ko hanggang sumapit ang buwan ng Hulyo. Mabuti na lang at maaga kaming pinaalis dahil nahabol ko ang sasakyan ko pauwi.

21 Hunyo 2007

Kay tamad ko nga naman. Bago ako pumunta sa silid namin, binasa ko muna iyong dapat kong basahin doon sa isang libro. Iyong isang libro lang ang nabasa ko noong nakaraang araw. Mabuti na lang natapos ko ang babasahin ilang sandali bago magsimula ang klase.

Nakakatuwa lang na noong nagklase kami, ang itinuro lang sa amin ay iyong dapat naming basahin doon sa libro na una kong binasa. Kahit paano ay hindi ako nangamote sa klase. Dahil matagal-tagal na rin mula noong ako’y huling naging mag-aaral, naninibago ako sa kapaligiran ko. Hindi ako gaanong nagsusulat sa kwaderno dahil baka mawala lang ako. Kailangan ko muna matantsa kung gaano kabilis magpaliwanang ang guro namin. Nakakapanibago lang din ang hindi pagtaas ng kamay kung sakaling sasagutin mo ang tanong ng guro. Sa klase kasi, nagsasalita na lang ang mga mag-aaral. Nagsasalita naman sila pagkasalita ng guro, ngunit hindi lang ako sanay na basta-basta na lamang may magsasalita sa silid ng hindi muna nagpaparamdam. Para bang bigla na lang sisipot ang mag-aaral na iyon. Hindi bale kung manibago man ako sa kapaligiran ko. Unang linggo ko pa lang naman sa klase ngayon. Masasanay rin ako sa gawi nila sa klase. Sana lang ay masanay ako sa lalong madaling panahon. Para naman sa susunod na linggo, kailangan muli kong basahin ang librong minadali ko ang pagbasa noong umaga.

~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~

Oo nga naman. Unang linggo ko pa lang ito sa paaralan. Ano nga naman ang aasahan ko kung hindi ay masanay muna sa gawi ng mga tao sa paaralan. Kailangan ko rin masanay sa haba ng biyahe ko pauwi. Hindi naman gaanong suliranin ngayon ang paggising ko sa umaga dahil maaga-aga naman akong natutulog. Ano naman kaya ang aasahan ko sa susunod na linggo? Masasagot lang ang tanong ko kung makakarating lang ako sa sandaling iyon. Hanggang sa muli kong pagpaparamdam!

Ano kaya ang buhay ko kung ako ay nag-aaral sa Inang Bayan ko?

Bakit, bakit, bakit
Bakit ganito ang mundo ko?
Ang mundo ko ngayon?
Binabalo siya ng mga kababalaghang
‘di ko naranasan noon

Bakit iba na
Iba na ang pakikitungo ko sa kapwa ko
Umiiwas na ako minsan sa ibang tao
Para silang mga sundalong hinuhuli ako, ang kriminal

Bakit sarado na,
Sarado na ang kaluluwa ko habang
Ako ay pakaliwa at sila ay pakanan
Ako ay isang bituing hindi na kumikinang gaya ng iba

Dahil, dahil, dahil
Dahil iba na ang kapaligiran
May mga bago akong nakilala at
mga kakilalang may kakaibang karanasan at personalidad

Dahil may mga taong umiibig sa akin
Na hindi ko ganap na kilala
Hindi ako patay gutom sa pag-ibig
Hindi pa hinog ang puso ko para diyan

Dahil puno na ang puso ko ng misteryosong pag-ibig
Na nanggugulo ng aking isip at puso
Kailangan ko ng oras para pag-isipan
Kung magmamahal pa ako ng ibang tao

P.S. Base ito sa karanasan sa tunay na buhay. Ang iba ay kathang gawa lamang. - Hyacinth Navarro

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Ito ay isinulat ko noong ako’y nasa unang taon ko sa mataas na paaralan. Isipin niyo kung ano ang katatotohanan dito sa aking isinulat.

Nakakapagtaka lamang kung bakit ang tagal ng panahon mula noong matapos ang kabanata ng buhay ko sa mapayapang lugar na iyon, hanggang sa paggawa nitong huli kong lathalain tungkol sa bagay na iyon. Unang una, wala akong panahon noong gumawa dahil napakarami ng inaasikaso naming. Sinabi ko noon na binahagi ko ang lathalain kong ito ukol sa bagay na ito. Bawat bahagi ay napakahaba na minsan ay hindi ko natatapos ang isang bahagi sa isang araw. Kung tutuusin, ang galing naman ng alaala ko dahil natatandaan ko pa rin ang lahat ng iyon. Sa totoo lang, inilista ko agad ang mga pangyayaring iyon nang sa gayon ay madali kong maaalala ang dapat kong sabihin. Ngayong tapos ko nang isalaysay ang mga pangyayari sa tatlong araw kong pamamalagi sa mapayapang lugar na iyon, nais kongibahagi ang isa mga bagay na hindi ko malilimutan.

Sa mga panahong iyon, ang azotea namin ay naging pintuan. Mababa lamang ang azotea at kung tutuusin ay madali itong akyatin. Dahil sa binuksan namin ang gma pinto sa kwarto na patungo sa azotea, madalas kaming umaakyat sa azotea, lalo na kung wala sa amin ang susi. Nakakaaliw naman talaga ang ginagawa naming iyon. Nahuli nga kami noong minsan ng isang guro. Kung may daan paakyat, may daan rin namang pababa, ngunit nakakatakot tumalon, kahit na mababa lamang ang azotea. Kahit alam kong hindi gaanong kanais-nais ang ginagawa naming iyon, ang masasabi ko lamang ay nagpapasalamat ako na naranasan ko ito, kahit sandali lamang. Kay babaw nga naman ng kaligayahan ko, ngunit ganoon talaga. Sa totoo lang, sa totoong buhay, umaakyat ba tayo sa azotea para lamang makapasok sa bahay? Siyempre hindi. Kaya nga nagpapasalamat ako dahil minsan lang ako makakaaykat sa azotea para makapasok sa loob.

Namulat rin ako sa maraming bagay noong mga panahong iyon, ngunit sa akin na lamang ang mga kuro-kuro kong iyon. Hindi ko rin malilimutan ang mga natutunan naming kanta, na nakatatak pa rin sa isip ko hanggang ngayon. Siyempre, hinding-hindi ko malilimutan ang lugar mismo. Sayang lang at baka iyon na ang huli kong dalaw sa lugar na iyon. Dahil nga kami ay nasa Tagaytay, hindi ko rin malilimutan ang ganda ng tanawin ng bulking Taal. Sayang lang at hindi kami nagpunta doon para mamasyal sa lugar. Sana nga ay magkaroon ako ng pagkakataon na malibot ng mabuti ang lugar na iyon.

Sa tatlong araw, maraming nangyari at natutunan. Sa tatlong, maiikling araw, ako ay nabuhay muli. Salamat, Panginoon, sa pagkakataong ipinagkaloob mo sa akin upang magbalik loob sa Iyo.

7 Enero 2007:

Nagulat ako sa aking sarili nang ako ay nagising. Sa halip na ala singko y media ako nagising, ala singko pa lang ay nagising na ako. Habang mahimbing pa ang tulog ng mga kasama ko, naisip ko na bumangon na nang sa gayon ay makaligo at makaayos agad ako ng mga gamit. Sa aking paliligo, ako ay medyo nahirapan sapagkat medyo nanlalamig pa ako noon, kahit gumamit na ako ng mainit na tubig. Iba talaga ang lamig ng panahon tuwing madaling araw. Matapos noon ay agad kong inayos ang gamit ko, na mabilis ko lang naman ginawa.

Mga ala sais na noon nang magising na ang isa kong kasama, nagpaalam ako sa kanya na lilibot muna ako sa lugar. Matapos noon ay agad akong umalis. Noong una ay hindi ko alam kung saan ako pupunta. Naalala ko ang hardin doon, kung saan pumunta kami ng isa kong kaibigan noong isang gabi na hindi kami nakalabas sa kabilang dulo dahil may asong nakaharang sa daan. Nang mapuntahan ko uli ang hardin, nilibot ko muli ito nang mabuti. Noon ko lang nakita ang kagandahan at katahimikan ng hardin na iyon. Nagdasal rin ako ng sandali tapos umalis na ako. Matapos noon, naisip ko naming pumunta sa simbahan. Habang papunta ako roon, nakita kong tahimik pa rin ang lugar. Sa simbahan naman, matagal rin ako doon. Masasabi kong nagdarasal ako, ngunit para bang kinakausap ko lang ang aking sarili. Siguro naman ay pinakikinggan ako noon ng Panginoon. Sa mga sandaling iyon, may mga ilang tao rin akong nakita na labas-pasok sa simbahan. Kaarawan noon ng tatay ko kaya ipinagdasal ko na rin siya noon. Matapos noon ay umupo muna ako sa may labas ng simbahan. Ako ay muling nakikipag-usap sa aking sarili. May iilang mga tao na rin akong nakikita sa mga panahong iyon. Nagkausap rin kami ng isa kong kaibigan nang saglit. Nang makita ko ang mga kaibigan kong kasakasama ko noong nakaraang gabi, kami ay naglibot sa paligid. Napunta muli kami sa mahiwagang hardin, kung saan nilibot pa namin ito at nag-usap kami ng sandali doon. Matapos noon ay pumunta naman kami sa lugar ng pagpupulong, kung saan kami ay uminom muna. Marami rin kaming pinag-usapan habang kami ay naroroon. Matapos noon ay naghiwahiwalay na kami para sa agahan.

Bumalik uli ako sa kwarto naming. Matagal rin bago kami lumabas dahil hinintay pa namin ang isa naming kasama at nagkwentuhan muna kami noon. Nang dumating kami sa kainan, kapansin-pansin na konti pa lang ang tao. Sa totoo lang ay mga ilang sandali na lang bago magsara ang kainan. Marahil ay napagod ang mga tao mula sa nakaraang araw. Matapos naming kumain ay naglibot muna kami, kausap ang kung sinu-sinong makita namin, habang naghihintay ng misa. Nakapagtataka lang dahil ang iba ay pumunta sa misa ng iba. Inakala nila kasi na iyon ang misa. Nang matapos ang naunang misa, kami ay agad na pumasok upang makakuha kami ng upuan sa may harapan.

Habang hindi pa nagsisimula ang misa, ang ilang sa amin, kabilang na ako doon, ay nakikisabay sa pagkanta ng mga nag-eensayo naming mga tagakanta. Wala lang talaga akong magawa noon at hindi ko muna ginustong makipag-usap sa mga tao. Sa misa naman mismo, ramdam na ramdam ko na kasama namin ang Panginoon. Isa pa doon ay seryosong seryoso ako noong misa. Sa pagtatapos ng misa, kami ay hahalik sa maliit na rebulto ng sanggol na si Hesus. Ako ang pinauna ng mga kasama ko dahil ako ang pinakamalapit. Noong una nga ay hindi ko alam ang gagawin sapagkat hindi ko pa nagagawang halikan ang isang banal na rebulto sa buong buhay ko. Ang nangyari ay nauna ako at hinalikan ko ito sa kamay. Noong isinasalaysay ko ito sa pamilya ko noong pag-uwi, mabuti na lang daw at kahit paano tama ang ginawa ko. Kung ano man iyon, sa akin na lang ang bagay na iyon. Matapos noong misa ay pumunta kami sa lugar ng pagpupulong para sa sabayang pagdarasal.

Kaming lahat ay nakapabilog sa isang maliit na bilog. Doon sa maliit na bilog ay pinaupo ang ilang mga tao. Kabilang na roon ang mga tumulong sa mga gawain, kung saan kaming magkakasama ay bahagi noon, mga guro, magulang, at iba pang mga tao. Matapos noon ay isa isa nang nagbahagi ang bawat isa ng dasal at pasasalamat. Matagal-tagal rin ang madamdaming sandaling iyon. Binilisan na lang nila ang gawaing iyon sapagkat nauubusan kami ng oras. Matapos ang hulign dasal ay kumanta muna kami ng isang hindi malilimutang kanta. Matapos noon ay kumain na kami ng tanghalian.

Ilang sandali matapos ang tanghalian ay kinuha na namin ang mga gamit namin sapagkat sa ilang sandali ay aalis na kami sa mapayapang lugar na iyon. Habang hindi pa kami magpapakuha ng litrato, inaliw muna kami ng ilan naming mga kaklase sa ginagawa nilang ‘palabas’ para sa isang kanta. Kuha nila ang tingin ng lahat ng taong naroon. Matapos noon ay nagpakuha na kami ng litrato, kung saan matagal-tagal rin itong ginanap. Matapos noon ay nagpakuha muna ng litrato ang aming klase bago kami tuluyang umalis sa lugar na iyon. Nakakalungkot lang dahil iyon marahil ang huli kong dalaw sa lugar na iyon. Paalam na sa mapayapang lugar na puno ng mga alaala.

Sa aming biyahe naman, nahilo uli ako. Sa biyaheng ito, sa may bintana ako nakapwesto. Iyong katabi ko naman ay sumandal muna sa akin. Marahil ay nahihilo rin siya. Matapos noon, ako naman ang sumandal sa kanya. Hindi ko namalayan noon na matagal rin pala akong nakatulog. Nang magising ako ay nahilo muli ako. Mabuti na lang at ilang sandali nalang ay daratin na kami sa paaralan.

Nang makarating na kami sa paaralan, nagpahinga muna ako ng sandali at saka umalis na akong pauwi. Habang ako’y naglalakad, may nakita akong sasakyan sa may malayo na para bang may inaabangan. Pagdating ko sa lugar na iyon, hindi ko inaasahan noon na kaibigan ko pala iyong nakasakay. Inaaya nila akong sumabay sa kanila ngunit sinabi ko na lan na may dadaanan pa ako, ngunit sa totoo lang ay nahihiya ako sa kanila. Matapos noon ay umalis na sila at napadaan tuloy ako sa dapat kong daanan. Dito ko tinatapos ang kwento ko. Marahil ay bumalik na kami sa toong mundo, ngunit nasa puso pa rin namin ang aming mga natutunan sa mapayapang lugar na iyon. Sana lang ay madala namin ang mundong iyon sa mundong ito nang sa gayon ay maging mapayapa rin ang mundo natin.

6 Enero 2007:

Nagulat ako nang ako ay nagising sapagkat maaga ang gising ko. Ang iba kong mga kasama ay naghahanda na para sa misa na magaganap maya-maya lamang. Alam niyo naman na medyo sumama ang pakiramdam ko noong nakaraang gabi. Sa paggising ko nga rin pala, sinabi sa akin ng isa sa mga kasama ko na medyo lumala ang pakiramdam ko, sa paraang lalo akong uminit. Pinasya ko na lamang na huwag tumuloy sa misa. Kung sa bagay, sabado naman noon at hindi naman kailangang magsimba sa araw na iyon. Nang umalis na sila, ako ay nanatili lamang sa aking higaan. Sa ilang sandali lamang ay may kumatok sa pinto. Inakala noon na iyon ay ang guro kong malapit sa akin sapagkat sabi ng kasama ko na dadaan raw siya sa kwarto naming upang magdala ng gamot. Sa hindi inaasahang pagkakataon, iba ang gurong nakita ko. Ang nakakagulat pa nga roon ay may dala siyang almusal at binigyan niya ako ng dalawang pirasong gamot, nang sa gayon ay gumaling daw agad ako. Nang siya ay umalis na, ako ay kumain na ng almusal at ininom ko ang dalawang gamot na ibinigay sa akin. Sa mga sandaling iyon, bumalik na ang aking mga kasama. Isinalaysay nila na iyong gurong nakita ko kanina ay narinig ang usapan nila doon at napagpasyahan niya na siya na lang ang pupunta sa akin. Sa mga sandaling iyon, hindi ko inakala na ako ay magiging isang alagain, ngunit doon ko rin nakita ang sobrang pagaalaga ng mga nakakatanda sa amin. Nang nakakain na ako, ako ay naligo nang hindi gumagamit ng mainit na tubig sapagkat medyo mainit-init na noong panahong iyon. Matapos nito ay pumunta na kami sa pagpupulong.

Ang naging panauhin ay naging panauhin rin naming noong nakaraang taon, iyon nga lang ay iba na ang daloy ng usapi naming. Ang kanyang binahagi ay tungkol sa pagiging panalo natin. Masaya at marami rin akong natutunan sa pagpupulong na iyon. Nang patapos na ang pagpupulong, ibinalita sa amin ang kanyang mga plaka at libro, kung saan siya ay magbebenta maya-maya lamang. Matapos noon ay nagbilihan nga ang mga tao. Nang kaming dalawa ng kaibigan ko ang bibili, nakuha ng kaibigan ko ang huling kopya ng libro kaya plaka na lamang ang binili ko. Nangutang pa nga ako ng pera noon dahil nagkulang ang nakuha kong pera. Kung may masasabi man ako sa pagpupulong na ito, iyon ay kumita agad ang aming panauhin. Biro lang po ito ha!

Habang merienda pa naming noon, hinati ang mga babae at lalaki sa mga maliliit na grupo. Habang kaming magkakasama ay nagmemerienda, kaming lahat ay nagbahagi ng aming mga natutunan o mga napagisipan mula noong nakaraang araw hanggang sa sandaling iyon. Maganda naman ang naibahagi ng isa’t isa. Matapos noon ay inihati muli kami sa tatlong grupo para sa mga gagawin naming sa hapon. Matapos noon ay nagkasama na ang mga magkakakampi para sa magaganap na paligsahan.

Bago magsimula ang paligsahan, kinantahan muna kami ng unang panauhin, kung saan natuwa kaming lahat. Matapos noon, kami ay naghiwahiwalay na dahil nagsimula na ang paligsahan. Naging masaya naman ang paligsahan, sa paraang nakibahagi ang lahat kahit paano. Medyo mainit na noong panahong iyon sapagkat tanghali na noon, ngunit tuloy pa rin ang kasiyahan. Natapos ang paligsahan sa pagpapakitang gilas ng bawat grupo. Matapos noon ay nananghalian na kaming lahat.

Alam niyo ba na iyong mga kasangkapang ginamit ko noong almusal ay ibinalik ko lang matapos akong mananghalian. Inakala ko naman kasi na may kukuha nito o kung anu man. Nagpasama pa nga ako noon dahil medyo nahihiya ako noon, na para bang bakit ako nagbabalik ng mga kasangkapan. Wika nga ng isang nakasalubong naming kung mayroon bang may sakit. Kahit paano naman ay medyo lumuwag ang pakiramdam ko noon.

Sa sumunod naming pagpupulong, pinagusapan naming ang mga makukuha naming aral sa bawat gawain na ipinagawa sa amin doon sa paligsahan. Medyo sayang lang kasi malaman naman ang mga ibinabahagi sa amin, ngunit nakakaantok naman noong mga sandaling iyon.

Ang sumunod naming panauhin ay nakilala rin naming noong nakaraang taon, iyon nga lang hindi na pag-ibig ang laman ng usapin. Masaya at marami rin akong natutunan sa pagpupulong na iyon. Bilang pagwawakas, kami ay kinantahan niya. Matapos noon ay nagkasama muli kaming magkakagrupo para sa aming susunod na gawain.

Habang ang iba naming mga kasama ay may ibang mga gawain, kami naman ay nasa simbahan upang mangumpisal. Inakala ko nga noon na medyo matagal pa ang panahon bago kami mangumpisal dahil marami rin ang mga naghihintay. Kaming dalawa ng kasama ko ay nag-aabang lamang ng pagkakataon, habang ang isa naming kasama ay kausap ang gurong malapit sa akin. Nang may nakatapos na, pinauna na ako ng kasama ko. Hindi ako sana mauuna kung hindi lang ako pinauna ng isang taong nag-aabang rin. Ang masasabi ko sa pangungumpisal ko ay mahaba, may kodigo, at nakipagkwentuhan rin ako sa pari, sa paraang may ipinaliwanag lang akong mga ilang bagay. Nang matapos ako, sa paglabas ko ay nakita kong madilim na ang paligid at napakarami ng tao. Sumunod sa akin ang taong nagpauna sa akin. Habang ako ay nagdarasal, napansin ko na ang bilis niya. Inisip ko na lang na isang taon at mahigit na akong hindi nangungumpisal. Naging matagal rin ang aking pagdarasal. Matapos noon ay lumabas na ako ng simbahan at hinanap ko ang gurong malapit sa akin upang makipag-usap sa kanya.

Dahil sa aking pagkabahala sa tagal ng pangungumpisal ko, pinag-usapan tuloy namin ang tungkol sa pangungumpisal. Hindi ko kasi maiwasang pagmasdan ang haba ng pila sa pangungumpisal, na sa isipan ko ay ako ang dahilan. Kahit ano pa ang sabihin ko, nagawa ko na ito. Sa aming pag-uusap, marami rin akong natutunang mga bagay ukol sa pangungumpisal.

Habang naglilibot kami ng gurong malapit sa akin, nakasalubong ko ang taong sobrang nahihiya na ako sa kanya. Natawa nanaman siya sa akin. Tinanong ko siya kung bakit siya tumatawa ngunit wala akong nakuhang sagot. Ang mahalaga sa sandaling iyon ay bati pa rin kami.

Matapos noon, nakita ko ang isa kong kaibigan, na dapat kong makausap sa panahong ito. Bago pa man ay nakipag-ayos kami sa isa’t isa na mag-uusap kami. Naging masaya naman ang pag-uusap namin. Sa totoo lang, isa siya sa mga pinakamasayang kausap na tao. Kung meron man hindi masaya sa aming pag-uusap, iyon ay nakalimutan niya ang dapat niyang ikwento sa akin. Iyong ikukwento pa naman niya ang naging dahilan ng aming nakatakdang pag-uusap sa panahong iyon. Hindi bale na kung nakalimutan niya ito. Ang mahalaga ay nag-usap kaming magkaibigan. Nang mapadaan kami sa simbahan, nakasalubong naming ang isa naming kaibigan. Nag-usap muna kaming tatlo. Nang mapansin ko na hindi nakapangginaw ang nakasalubong naming kaibigan, tinanong ko siya kung hindi ba siya nalalamigan. Naalala ko kasi iyong sarili ko kanina na naninigas rin sa lamig matapos akong makapangumpisal. Iyong kaibigan ko ring iyon ay ang huling kinumpisal ng pari. Naalala ko tuloy ang ginawa kong kababalaghan. Naisip ko lang na baka pinaghapunan muna ang pari. Ilang sandali lang ay naghiwalay na kaming tatlo para sa hapunan.

Noong hapunan naman, napansin ng mga kasama ko na para bang hindi ako mapakali. Ang daldal ko rin noong hapunan. Hindi ko lang alam kung bakit ako hindi mapakali. Basta na lang naging ganoon ako. Natatawa na nga ang mga kasama ko sa inuugali ko, pero ang pakiramdam ko ay para bang ang gaan ng loob ko. Marahil ay dahil sa pangungumpisal ko at sa ibang mga bagay na nakapagbago sa akin, kahit kaunti man lang.

Sa kaibigan kong nakasalubong ko sa may simbahan kanina, kami naman ang nakipag-usap. Noong una nga, hindi ako makapagsabi ng gusto ko dahil may iba rin kaming mga kasama. Nang kaming dalawa na lang ang nag-uusap, naging maayos na ang daloy ng usapan, lalo na at nasabi ko na rin ang mga gusto kong sabihin. Sa pag-uusap naming iyong, nalaman ko ang masasabi kong naging ugat ng alitan sa pagitan ng dalawa kong matalik na kaibigan. Noong panahong iyon, kay sarap maglibot at makipag-usap sa mga taong nais mong makausap. Nakakatamad ring pumunta sa susunod na pagpupulong naming, kung saan magkakantahan kaming lahat. Nang tinawag na ang mga tao para sa susunod na pagpupulong, pumunta na kami sa lugar ng pagpupulong, kahit na ako ay tinatamad.

Sa buong pagpupulong na iyon, kasama ko pa rin ang kausap ko kanina, pati na rin ang isa naming kaibigan. Kami ay nakapwesto sa likuran lamang, kung saan maluwag at may mauupuan. Sa simula ng pagpupulong, kami ay tinuruan ng sayaw, kung saan kami ng kaibigan ko ay hindi makasunod. Nang gawin uli namin iyon nang patapos na ang pagpupulong, hindi pa rin kami makasunod, kahit alam na naming ang sayaw. Sa buong kantahan na iyon, may mga taong kakaiba ang kanilang ikinikilos. Iyon lamang ay dahil sa matinding pagpupuri sa Panginoon. Pinagusapan naming magkakaibigan ang bagay na iyon, na may mga taong ganoon talaga, samantalang kami naman ay kumakanta ngunit walang kakaibang kilos. Sa gitna ng pagpupulong, may isang pahabol na liham mula sa isa naming guro. Sa pagkakanta namin, para bang mauubusan ako ng boses noon, ngunit nang matapos ang pagpupulong, nakakamangha lang na hindi ako napaos. Marahil ito ay dahil sa ginawa naming pagpupuri sa Panginoon.

Sa aming kwarto, kung saan katapat ang lugar ng pagpupulong, binabati namin ang sinumang taong dadaan ng magandang gabi, kahit hindi ko ganoong kilala. Ang iba nga ay nakikipag-usap pa sa amin. Nabati rin naming ang kaibigan ko na sobrang nahihiya na ako sa kanya. Nakipag-usap rin sa amin ng sandali. Kahit na may mga tao pa rin sa lugar ng pagpupulong, kaming magkakasama ay natulog na rin, kahit na sa pagbangon namin ay matatapos na ang mga masaya at mapayapang mga sandali namin sa lugar na ito.

5 Enero 2007:

Kung may patalo man sa araw na ito, ito ay may klase muna kami bago kami umalis. Kahit tatlo lang ang klase namin, nakakainis pa rin. Sana man lang, ginamit natin ang mga oras na ito upang bumiyahe. Sa totoo lang, wala naman akong magagawa. Bahala na nga ang buhay. Basta dumating na lang kami sa paroroonan namin.

Sa unang klase, itinuloy lang namin ang gawain naming noong nakaraang araw. Mabuti na lang at natapos namin ang gawain. Ganoon lang kabilis ang naging daloy ng klase. Sa sumunod namin klase kung saan kami ay magtatalumpati, ako ay inatasan ng aming guro na tulungan ang nagsasalita sa harap, kung sakali may makalimutan man siya sa sasabihin niya. Naging masaya naman ang daloy ng klase, sa dami ng mga nakakatuwang pangyayari. Kung may nakakainis man, ito ay kami ng kasama ko ang pangalawang nagtalumpati at sa pagtatalumpati ko ay medyo nakakalimot ako ng sasabihin at ang telang nakapatong sa akin ay nahuhulog, na hindi ko masyadong pinagtuunan ng pansin. Sa totoo lang, kami ang unang tinawag ng guro naming, sapagkat ang iba ay kusang tinawag ang kanilang mga sarili. Alam niyo naman siguro ang ibig sabihin ko hindi ba? Kahit medyo nauna kami, ang mahalaga ay naging maayos ang pagtatalumpati namin at natapos agad ang aming pagdurusa. Sa ikatlo at huli naming klase, hindi pumasok ang aming guro. Naalala ko tuloy ang pangyayari sa klaseng ito noong nakaraang araw kung saan hiniling namin sa aming guro na huwag na lang siyang magklase. Nakakatuwa lang kasi pinagbigyan niya kami at may oras na kami para makapag-ayos ng mga gamit naming dadalhin. Sayang nga talaga at pumasok pa kami. Para bang dumaan lang sa amin ang oras. Sana lang talaga ay maaga na lang kaming umalis. Sa totoo lang, kahit ano pa reklamo ko, ang mahalaga nga naman ay nakarating kami sa paroroonan.

Noong kami ay sasakay na, nagulat ako at para bang wala na akong mauupuan. Nangako pa naman ako sa isa kong kaibigan na maghahanap ako ng upuan para sa amin. Sa totoo lang, may mga upuan pa naman sa harap ngunit baka doon uupo ang mga kasama naming magulang at guro. Tumabi na lang ako sa iba kong kaklase, dahil nga nagkaunahan kami sa upuan. Sa mga upuan sa harap, doon naupo ang kaibigan ko at isa naming kaklase. Sayang talaga at hindi ko naman alam na pwede pa lang umupo doon. Hindi bale na at ang mahalaga ay maayos ang biyahe namin.

Sa unang bahagi ng biyahe naming, kami ay nanood ng pelikula. Matino naman ang pelikula ngunit sa panonood kong ito ay dito ako tinamaan ng hilo. Grabe ang hilo ko na para bang kailangan kong sumandal upang mawala ito. Wala akong dalang gamut o kung ano man para matigil ito. Mabuti na lang at pinayagan ako ng katabi ko na sumandal sa kanya. Sa totoo lang, medyo nawawala ang hilo ko kapag nakasandal ako. Nakahinga ako ng maluwag nang dumating na kami sa hintuan kung saan kami ay kumain ng tanghalian. Doon ko nalaman na kaming magkakatabi sa upuan ay nahilo sa biyahe. Mabuti na lang at wala naming nasuka sa amin. Matindi ang sikat ng araw sa lugar na iyon, ngunit maganda naman ang simoy ng hangin. Nakita rin naming ang bulking Taal mula sa malayo. Namangha ako sa ganda nito. Kinunan ko ng litatro ang nakakamanghang tanawin. May kuha rin ako ng kaming magkakaklase kung saan nasa likuran naming ang bulkan. Bago pa man ang pagsulyap naming sa tanawing iyon, kami ay kumain muna dahil marami sa amin ang naroon sa pook kung saan makikita ang tanawin. Masarap naman ang pagkain naming, ngunit hindi ko naubos ang inumin ko sa dami ng pagkain. Matapos kaming namangha sa kagandahan ng Taal ay naglibot kami sa hintuan. Napadpad kami sa isang kainan na kung saan nagdadagsaan ang iba naming mga kasama. Nakapagtataka lang dahil kami ay nakaabang lamang sa labas, kung saan kami ay nag-uusap. Wala lang. Doon lang kami nagpalipas ng oras. Matapos ang lahat ay bumiyahe muli kami ng ilang sandali. Sa totoo lang, parang kaya naming lakarin ang aming paroroonan mula sa hintuan naming, iyon nga lang ay matagal ang lakaran.

Laking tuwa ko nang nakarating na kami sa aming paroroonan. Isang taon na mula noong una akong napunta roon. Ganoon pa rin naman ang lugar, ngunit bumalik sa akin ang mga mumunting alaala. Dahil nga isang taon na ang nakakalipas mula noong huli kaming naroon, kami ay tinipon muna upang ipaalala sa amin ang mga patakaran sa lugar. Mabilis lang naman ang pagpupulong dahil nga nanggaling na kami diyan. Kung may naiba man, iyon ay ang lugar kung saan matutulog kaming mga kababaihan. Laking gulat ko nang malaman ko na ang matutulugan naming kwarto ay katabi ng tinulugan ko noong huli kaming pumunta roon. Isa pa, napakalapit nito sa lugar kung saan madalas kaming magpupulong. Nakakatuwa lang kasi hindi naming kailangan lumabas ng maaga para maging maaga sa mga pagpupulong. Hihintayin na lang naming na dumami ang mga tao sa lugar bago pa man kami lumabas.

Habang maya-maya pa ang susunod na pagpupulong, kaming magkakasama sa kwarto ay nag-ayos ng sari-sarili naming gamit. Matapos noon ay nagkwentuhan kami ng ilang sandali. Masaya naman ang naging daloy ng aming usapan. Nang magpulong uli ang mga tao, kami ay nagmerienda ng saglit. Sa unang pagpupulong, naghiwalay ang mga Katoliko sa mga hindi Katoliko sapagkat iba ang magiging daloy ng usapan sa dalawang bahagi. Dahil nga Katoliko ako, ang maisasalaysay ko lang ay ang naging daloy ng pagpupulong ng mga Katoliko.

Sa unang bahagi ng pagpupulong, nagkantahan muna kaming lahat. Marami sa mga kanta ay alam ko, ngunit may ilan ring kanta na para bang narinig ko na ngunit hindi ko masasabi kung narinig ko na nga o hindi. Ganoon pa man, matapos ang kantahan ay pinag-usapan naming ang magiging daloy ng mga usapin sa mga susunod na araw. Sa tuwing matatapos ang nagsasalita sa isang bahagi, kakantahin naming ang isa sa mga kantang napagaralan namin. Isa nga pala sa mga inaral naming kanta ay may kasamang mga galaw, kung saan ay naaliw ako. Matapos noon ay pumunta na kami sa simbahan para sa unang Biyernes ng buwan ng enero. Kung may matatandaan man ako sa sermon ng pari, iyon ay dapat ipakilala natin ang Diyos sa lahat ng tao. Naisip ko tuloy ang nakababata kong kapatid. Baka kailangan rin niya ang Diyos upang maharap nang maayos ang mga pagsubok sa buhay. Sa pagkakataong iyon, nangako ako sa sarili ko na ilalapit ko ang Diyos sa kanya. Sana nga ay matupad itong pangakong ito.

Matapos ang misa ay bumalik muna kami sa aming kwarto bago kami pumunta sa kainan. Habang papunta kami sa kainan, sinabihan kami ng ilan naming mga guro na sa ibang lugar ang kainan namin. Marami rin kasi ang naroon sa lugar na iyon. Siguro, may mga tao na doon ang kainan nila kung saan kami ay kumakain noong isang taon. Iyong kainan na lang naming siguro ang masasabi kong natirang lugar para sa amin. Ganoon pa rin ang naging ayos ng kainan, kung saan magkahiwalay ang mga babae sa lalaki at kasama ng mga babae ang mga nakakatanda naming mga kasama. Masarap naman ang pagkain naming, iyon nga lang ay nanibago lang ako sa kainan namin.

Matapos noon ay bumalik kaming magkakasama sa kwarto naming. Ilang sandali lang ay lumabas ako kasama ng isa naming kasama upang maglibot sa lugar. Nang napadaan kami sa lugar ng pagpupulong, tinanong kami ng isa kong kaklase kung may ginagawa raw kami. Dahil wala kaming ginagawa kung hindi ang maglibot sa lugar, may pinaayos lang sa aming mga piraso ng papel na gagamitin para sa isang gawain mamayang gabi. Ilang sandali lang ay dumating ang dalawa pa naming kasama, na tumulong rin sa pag-aayos ng mga piraso ng papel. Nang matapos ang trabaho namin, kami ay naupo na para sa susunod na pagpupulong.

Ang sumunod na usapin ay tungkol sa pagpapatawad, sa paghingi at sa pagbigay. Natutuwa lang ako dahil nalinawan ako sa aking nalalaman sa pagpapatawad. Napansin ko ng ana habang tumatagal ang paguusap ay lalo kaming nagiging tahimik, lalo na sa pagsagot. Para bang tinamaan kaming lahat sa pinag-uusapan na kami ay nanahimik upang makapag-isip sa ilang bagay. Sa gitna ng pagpupulong na iyon ay dumating ang dati kong guro na malapit sa akin. Nagkita naman kami, ngunit hindi kami nakapag-usap dahil pagod pa siya sa biyahe na natulog na laman siya. Sayang at hindi natupad ang pangako niyang sabay naming babasahin ang mga liham na matatanggap ko sa ilang sandali na lamang.

Sa huli naming gawain sa gabing iyon, naging madamdamin ang lahat na marami sa amin ang naiyak. Kung noong isang taon ay may tagabigay ng mga liham sa iyo, ngayon ay ilalagay mo ang mga liham mo sa tamang lalagyan tapos iaabot na lang nila ito sa gabing iyon. Sa mga pira-piraso ng papel na inayos namin kanina, ang bawat kulay ng papel ay may sariling mensahe. Itong mga pira-piraso ng papel na ito ay ibibigay sa mga taong na gusto naming sabihan ng mensaheng ito. Noong una nga ay sinabi ko sa sarili ko na ibibigay ko na lang ito kinabukasan ngunit ang nangyari ay naibigay ko rin ang lahat ng piraso ng papel noong gabing iyon, maliban sa ilang piraso ng papel na nagsasaad na sinaktan mo ako ngunit sinusubukan ko na magsimula muli. Ang naging daloy ng pag-aabot ng mga liham at mga piraso ng papel ay tatawaging isa-isa ang mga klase, tapos uupo sila sa mga upuan kung saan inayos ang mga ito ng pabilog. Nang maka-upo na sila, doon magsisimula ang pag-aabot. Matapos ng pag-aabot ay papasok ang buong klase sa loob ng bilog at saka naming silang ipagdarasal. Sa mga pira-piraso ng papel ko, ang iba ay inabot ko na kahit hindi pa dapat iniaabot sa kanila. Kasi nga naman, minsan ay ang haba ng pila para sa taong iyon. May mga pagkakataon na matagal ang dramahan nila. Kahit ano pa ang sabihin ko, ang mahalaga ay nabigay ko sa kanila ang piraso ng papel at nakausap ko sila  kahit saglit lang. Nang ang klase na namin ang pianupo, madalas kong sabihin sa mga lumalapit sa akin na huwag silang umiyak at sa ibang tao na lang sila umiyak. Nagulat rin ako sa mga taong hindi ko inaasahan na abutan ako ng piraso ng papel. Ganoon pa man, naging madamdamin ang sandaling iyon. Nang pumasok na kami sa loob ng bilog, inabot ko ang ilnag piraso ng papel sa mga kaklase ko at saka ko sila niyakap. Sa mga tao nga palang nakakausap ko ay madalas ko silang yakapin habang ang iba naman ay kakamayan ko lang. Sa mga pagkakataong iyon, hindi man lang ako naluha, na ipinagmamalaki sa sarili ko at sa iba.

Matapos ang aming klase ay nahinto muna ang madamdaming sandali upang magbasa ng ilang liham mula sa aming mga guro. Natuwa naman kami sa mga liham nila dahil kahit na marami silang ginagawa ay naglaan sila ng panahon upang sulatan kami. Matapos noon ay ipinagpatuloy ang madamdaming sandali.

Noong mga panahong iyon, bigla lang sinabi sa akin ng isa kong kaibigan na mainit raw ako. Hindi ko naman nararamdaman ang init sa katawan ko, ngunit pinasya ko na rin na matapos kong mabigyan ang lahat ng bibigyan ko ng piraso ng papel ay babalik na ako sa kwarto namin upang magpahinga dahil pagod na rin ako. Nagpaalam muna ako sa isa kong kaklase, kung saan ang naging payo niya ay lumapit muna ako sa mg magulang na naroon. Nang nilapitan ko sila, tiningnan muna nila kung gaano ako kainit. Medyo lumamig naman ako ngunit binigyan na rin nila ako ng gamot nang sa gayon ay hindi ito lumala at pinayuhan na rin ako na magpahinga na. Sa totoo lang, patapos na ang madamdaming sandaling iyon nang bumalik na ako sa kwarto namin.

Nang bumalik na rin ang mga kasama ko, binasa namin ang mga liham na natanggap namin. Kahit hindi gaanong karami ang nakuha ko, natutuwa ako dahil sinulatan nila ako. Pinagusapan rin namin ang mga nakuha naming piraso ng papel kung saan marami ang nakuha ko na isa raw akong mabuting kakilala. Hindi kami masyadong nagkwentuhan dahil subsob kami sa pagbabasa. Nang matutulog na kami, nagpatugtog kami ng ilang mga kanta. Para sa akin, ginawa naming ito upang makatulog. Dito nagtatapos ang unang gabi namin.

Kung mayroon man akong hindi malilimutan, iyon ay inamin ko sa taong gusto ko na gusto ko siya. Gabi nga naman ito ng mga kababalaghan. Marami ang nagkapatawaran at marahil ito ay naging bunga ng usapan naming ukol sa pagpapatawad. Bakit ko nga ba ito nagawa at paano? Wala lang. Hindi ko lang matandaan kung nangyari ito bago kami naupo sa bilog o pagkatapos nang may binasa munang mga liham. Bale noong una ay kinamusta ko muna siya. Matapos noon ay nag-usap kaming saglit. Pumasok sa isip ko na sabihin sa kanya ang totoo. Noong sandaling iyon, katabi ko ang isa kong matalik na kaibigan. Tinanong ko siya kung sasabihin ko ba , na kung saan ang isinagot sa akin ay bahala raw ako. Ilang sandali lang ay sinimulan ko na nag usapan. Bale may ipinaalala lang ako sa kanyang sandali, kung saan ay sinabi ko sa kanya na dapat kukunin ko siyang kasama sa gabing pinakaaabangan ng lahat noon ngunit hindi ko ito nagawa. Sinabi ko sa kanya na ang dahilan kung bakit naisip ko na kunin ko siyang kasama sa gabing iyon ay dahil gusto ko siya. Laking gulat ko na natawa lamang siya sa akin. Ako naman, tinatanong ko sa kanya kung bakit siya natatawa. Hindi niya ako sinagot. Sa halip ay tinanong ko na lang kung ayos lang ba. Ayos lang naman daw. Matapos noon ay nag-usap uli kaming saglit. Natatandaan ko rin na noong klase na niya ang uupo sa bilog, lumapit uli ako sa kanya at sinabi ko na sinabi ko na ang dapat kong sahibin at nagpapasalamat ako sa kanya sa mga alaala noong nakaraang taon na kaklase ko siya, kahit isang beses lamang. Gaya ng ginagawa ko sa marami sa tuwing lalapit ako sa kanila, niyakap ko rin siya.

Hindi ko talaga alam kung paano ako nagkaroon ng lakas ng loob na gawin iyon. Nagulat ang mga kaibigan ko sa ginawa kong iyon. Sa totoo lang, sinabi ko sa isa kong kaklse na gusto ko siya noon, pero nakaraan na iyon. Alam naman niya kung sino ang gusto ko ngayon. Mahirap tanggapin na nagawa ko iyon. Para bang hindi ako iyon sapagkat ako ay isang mahiyain na tao at hindi ako ang taong bukas sa pagtatapat kahit na madaldal ako paminsan-minsan. Gayon pa man, sobrang nahihiya ako sa kanya ngayon, na para bang ayokong magpakita sa kanya. Kahit ano pa ang sabihin ko, nagawa ko na ang nagawa ko. Bahala na kung paano ko na haharapin ang buhay ngayon. Gayon pa man, nagpapasalamat ako na naging mabuti ang pagtanggap niya sa sinabi ko. Wala naming mali sa sinabi ko. Ginawa ko lamang ito dahil alam kong lalabas at lalabas rin iyan at walang saysay na itago ito ng habang buhay. Ganoon pa man, kaibigan ko pa rin siya at mabuti na rin na malalaman niya ang totoo mula sa mga bibig ko nang sa gayon alam niya na hindi ako nagsisinungaling o gumagawa laman ng kwento. Muli akong nagpapasalamat sa kanya at gaya ng aking sinabi, nasabi ko na ang dapat kong sabihin sa kanya.

4 Enero 2007

Sa araw bago kami umalis, maraming mga pahabol na gawain ang aming mga guro at mga kababalaghang nangyari.

Sa una naming klase, may gawaing pangrupo na ibinigay sa amin ang aming guro. Walang nakatapos nito sapagkat sa aming grupo, hindi naming maintindihan ang unang ipinapagawa sa amin. Dahil sa matagal kami nagtatrabaho sa gawaing iyon, maraming grupo ang hindi nagkaroon ng pagkakataong magawa ang gawaing iyon.

Sa sumunod naman naming klase, nakilala na rin naming sa wakas ang bagong guro naming. Sa totoo lang, inaabangan naming ang nababalitaang tato sa braso niya. Sa pagkakataong iyon, kami ay hindi pinagbigyan ng tadhana sapagkat mahaba ang kanyang damit na kung saan natatakpan ang braso niya. Sa unang paghusga ko sa kanya, mukha naman siyang magaling na guro. Nakakalungkot lang at binigyan kami ng maikling pagsusulit kung saan ginawa naming ito upang malaman ng aming guro ang aming kakayahan sa panahong ito.

Matapos nitong klaseng ito, dapat wala kaming klase, ngunit kinuha ng isang guro naming ang panahong ito upang magbigay ng mahabang pagsusulit. Sa klase namang ito, ang mga pagsusulit ang mga pahirap sa buhay. May natututunan naman kami sa klase, ngunit pagdating ng pagsusulit ay halos mabaliw na kami. Sa totoo lang, maayos naman ang pagsusulit sa paraang kaya naming ipasa ito, kung kami ay nag-aral at nagbasa ng mabuti. Sa lagay na ito, kulang ang aking binasa at hindi gaanong gumagana ng mabuti ang utak ko. Kahit ano pa man ang sabihin ko, Diyos na ang bahala sa lahat. Sana nga ay pumasa ako, kahit pasang awa lamang.

Sa sumunod naming klase, kapansin-pansin sa aming guro ang pagod na inabot naming sa pasusulit naming kanina. Para raw ba kaming wala sa sarili. Gayon pa man, marami rin kaming nagawa. Ibinalik sa amin ang mga nakaraang pagsusulit namin. Pinag-usapan rin naming ang mga mangyayari sa natitirang araw ng pasukan. Pinag-usapan rin naming ang mga paraang kung saan kami ay makakabawi sa mga pagsusulit naming mababa. Bale dalawa ang pinapagawa sa amin, ngunit isa lang ang pinagkaguluhan ko. Sa sumunod na araw kasi naming sisimulan ang maikling pagtatanghal kung saan ang magkasama ay isasaulo ang talumpati ng dalawang tauhan sa isang babasahin. Kinakabahan lang ako dahil kailangan kong maisaulo ang buong talumpating nakuha ko mamayang gabi. Para bang bumabawi ang aming guro sa mga panahong kami ay mawawala. Hindi bale na, mabuti na rin ang maisaulo ko agad ang talumpati nang sa gayon ay matapos na agad kami ng kasama ko.

Sa sumunod naming klase, ang magkakagrupo para sa gawain namin sa linggo ng agham na magaganap na sa sandaling panahon. Sa totoo lang, halos nagkwentuhan lang kami matapos ang maikling pagtitipon naming. Matapos noon ay kumain kami ng tanghalian.

Sa klase naming pagkaraan ng tanghalian, may gawaing grupo ring ipinagawa sa amin ang aming guro. Masasabi ko naman ngayon na natapos namin ang gawain at nakita naming ang nangyari sa mahabang pagsusulit namin noong nakaraang taon. Mabuti na lang at maayos naman ang nakuha kong marka.

Sa sumunod naming klase, nakakalungkot lang sapagkat konti na lang ay pasado na ako sa mahaba naming pagsusulit. Wala naman akong magawa sapagkat hindi ako nag-aral ng ganoong kabuti. Ipinaliwanag ng guro naming ang pagsusulit ngunit hindi namin ito natapos dahil sa kakulangan sa oras. Pinag-usapan nga rin namin kung kami ay magkaklase bukas sapagkat kinabukasan ay ito ang aming klase bago kami umalis. Sana nga ay pagbigyan kami ng aming guro sa munting hiling na ito.

Sa huli naming klase sa araw na ito, gumawa lang kami ng pagsusuri sa aming nagawa sa klase at ipinaliwanag sa aming ang mga gawain naming sa natitirang panahon ng pagpasok.

Sa bahay, ako ay nagsasaulo ng nasabi kong talumpati habang ako ay nag-iimpake para sa mga susunod na tatlong araw. Maayos naman ang lahat, maliban sa nagtalo kami ng tita ko sa katigasan ng ulo ko. Gayon pa man, nagpapasalamat ako dahil sa wakas ay dumating na rin ang panahon at naisaulo ko na rin ang talumpati. Sana nga ay hindi kami agad matawag para sa pagtatalumpati. Sana rin ay maging matagumpay ako sa tatlong araw kong pagmumuni-muni at kasama ko ang Panginoon. Hindi ko na kayang maghintay sa panahong iyon. Kung maari lang sana ay bumagal ang takbo ng oras sa loob ng tatlong araw na iyon.